Ga een supermarkt of natuurwinkel binnen en de kans is groot dat je producten ziet met het label superfood. Van açaibessen en spirulina tot chiazaad en tarwegras: ze zouden boordevol bijzondere voedingsstoffen zitten en je gezondheid een flinke boost geven. Maar bestaat een superfood eigenlijk wel? Of is het vooral een slimme marketingterm?
Geen officiële definitie
Het antwoord is duidelijk: ‘superfood’ is geen wetenschappelijke of wettelijke term. Er bestaat geen officiële definitie van wat een superfood is. Fabrikanten gebruiken het woord vooral om aan te geven dat een product rijk is aan bepaalde voedingsstoffen of bioactieve stoffen.
Dat betekent niet dat deze producten ongezond zijn. Integendeel. Veel voedingsmiddelen die als superfood worden verkocht, passen prima binnen een gezond voedingspatroon. Denk aan blauwe bessen, noten, broccoli, boerenkool of chiazaad. Ze bevatten vitamines, mineralen, vezels en plantaardige stoffen die bijdragen aan een gevarieerde voeding.
Eén product verandert weinig
Het probleem ontstaat wanneer één product wordt neergezet als dé sleutel tot een betere gezondheid. Zo werkt voeding namelijk niet.
Je gezondheid wordt bepaald door wat je dag in, dag uit eet en doet. Eén handje gojibessen maakt een ongezond voedingspatroon niet gezond. Andersom hoef je ook geen exotische poeders te kopen om gezond te leven. Een bord met broccoli, spinazie, peulvruchten en volkorenproducten levert vaak net zo goed een schat aan voedingsstoffen.
Meer antioxidanten is niet beter
Veel zogenaamde superfoods bevatten antioxidanten. Dat zijn stoffen die planten van nature aanmaken om zichzelf te beschermen. Antioxidanten spelen ook in ons lichaam een rol, maar dat betekent niet dat méér altijd beter is. Het lichaam is een complex systeem waarin voedingsstoffen samenwerken. Juist daarom is variatie zo belangrijk.
Sommige zijn wel voedzaam
Sommige superfoods zijn wel degelijk interessant. Spirulina en chlorella bevatten bijvoorbeeld relatief veel eiwit en verschillende micronutriënten. Cacaopoeder is rijk aan flavanolen en lijnzaad levert omega 3-vetzuren en vezels. Dat maakt deze producten voedzaam, maar niet magisch. Ze zijn vooral waardevol als onderdeel van een gevarieerd voedingspatroon.
Let op de hoeveelheid
Ook de hoeveelheid is belangrijk. Soms wordt een ingrediënt groot op de verpakking vermeld, terwijl het product er in werkelijkheid maar een heel klein beetje van bevat. Een smoothie met een snufje açai is daardoor niet automatisch gezonder dan een kom yoghurt met aardbeien en blauwe bessen. Kijk daarom altijd naar de ingrediëntenlijst en laat je niet alleen leiden door opvallende marketing.
En greenssupplementen dan?
Hetzelfde geldt voor greenssupplementen. Veel van deze producten bevatten verschillende ingrediënten die ook als superfood worden verkocht, zoals tarwegras, gerstegras of spirulina. Dat kan een praktische aanvulling zijn op een gezond voedingspatroon, maar ook hier geldt dat een supplement verse groenten en fruit niet vervangt.
De wetenschap kijkt daarom steeds minder naar losse voedingsmiddelen en steeds meer naar voedingspatronen. Mensen die veel groenten, fruit, peulvruchten, noten, volkorenproducten en gezonde vetten eten, hebben over het algemeen een betere gezondheid dan mensen die dat niet doen. Dat effect is veel sterker aangetoond dan het effect van één specifiek “superfood”.
Conclusie
Superfoods bestaan als marketingterm, maar niet als officiële voedingscategorie. Veel producten die zo worden genoemd zijn voedzaam en kunnen prima onderdeel zijn van een gezond voedingspatroon. Verwacht alleen geen wonderen van één ingrediënt. Uiteindelijk is een gevarieerd voedingspatroon met veel verschillende plantaardige producten veel belangrijker dan welk superfood dan ook.
Verder lezen
- Wat zijn greens? Heb je ze echt nodig?
- Waarom groenten alleen soms niet voldoende zijn
- Vezels: waarom bijna iedereen er te weinig van eet
- Supplementen: zin of onzin?
- Wat is een gezonde routine?
Bronnen
- Voedingscentrum – Gezonde voeding
- World Health Organization (WHO) – Healthy Diet
- Harvard T.H. Chan School of Public Health – The Nutrition Source
- Orthokennis – Dossiers over plantaardige voedingsstoffen
- Examine – Reviews over spirulina, chlorella en andere plantaardige ingrediënten
Dit artikel is bedoeld als algemene informatie en vervangt geen medisch advies. Heb je een aandoening of gebruik je medicijnen, overleg dan met een arts of diëtist.